Winterhard wissel
Treinvertraging door wisseluitval bij sneeuw en ijs is een probleem met grote maatschappelijke impact. Wij werkten voor Arcadis aan een systeem dat de wissel afdekt en voorkomt dat er blokken ijs tussen de wissels terecht komen. Het systeem werkt op de reeds bestaande beweging van de wissels, waardoor het geen extra energie of aansluitingen behoeft. Het resultaat is een eenvoudige en duurzame oplossing voor een hardnekkig probleem.
In 2013 heeft dit ontwerp de Ingenieursprijs Vernufteling gewonnen: “Dit project straalt bij uitstek uit dat ingenieursbureaus er zijn om een hardnekkig technisch probleem uit de wereld te helpen”, zo schrijft het juryrapport. “Talloze bureaus hebben zich de afgelopen decennia over het probleem gebogen, hebben naar het buitenland gekeken en kwamen met de meest ingenieuze oplossingen, maar altijd zat er wel een bezwaar aan vanwege kosten of inpasbaarheid. En dan is er, heel eenvoudig, het idee van een afdekplaatje. Goedkoop, overal toepasbaar, en het kan mogelijk het onderhoudsgevoelige systeem van wisselverwarming overbodig maken.”
- Opdrachtgever Arcadis
- Start Project 2012
- Meer informatie NLingenieurs.nl
De Winterhard wissel in het kort
Een kap die de wissel afdekt als deze zich opent en daarmee voorkomt dat er blokken ijs tussen de wissels terecht komen. Het systeem werkt op de reeds bestaande beweging van de wissels, waardoor het geen extra energie of aansluitingen behoeft.
Dit project
Industrieel Ontwerp
Een oplossing voor een hardnekkig technisch probleem
Uit een analyse van het probleem bleek dat de problemen veroorzaakt worden door grote blokken ijs. De eerste concept schetsten zijn gemaakt met een grote focus op de implementeerbaarheid. Extra energietoevoer zou dermate grote investeringen vergen dat dit het product onrealiseerbaar zou maken. Er is daarom gestreefd naar het principe van less is more, een eenvoudige oplossing voor een complex probleem.
- Probleemanalyse
- Conceptontwikkeling
- Streven naar eenvoudige oplossing

ir. Guido Visser, Arcadis
"Goed geholpen bij ons project"
Product Engineering
Een degelijk systeem dat weinig onderhoud behoeft
Het is zeer belangrijk dat de oplossing zelf erg degelijk is en weinig onderhoud behoeft. Om die reden is er veel aandacht besteed aan het bepalen van bestendige en bewezen materialen. In eerste instantie ging het om de productie van een kleine serie en daarom zijn montage en productietechnieken zo basaal mogelijk gehouden. Dit is in nauw overleg met de producenten uitgewerkt.
Juist als externe partij kun je fris en scherp schakelen en kun je voorkomen dat het productontwerp verzand of veel complexer wordt gemaakt in een grote organisatie.
- Materiaalselectie
- Productietechnieken bepalen
- Constructie uitgewerkt

Frank Westland, Industrieel engineer
Technische uitdaging voor een hardnekkig probleem
“Het is erg inspirerend om te helpen een probleem op te lossen waar je zelf en iedereen die vaak met de trein reist wel eens mee te maken heeft gehad. Dat het probleem na al die tijd nog steeds voorkomt, geeft wel aan dat het niet zo eenvoudig is om hier een geschikte oplossing voor te bedenken. Doordat het een groot probleem is, werd er ook altijd aan grote, complexe oplossingen gewerkt. Net als bij het opstellen van bijvoorbeeld een tekst, wordt een productontwerp door een goede uitwerking juist steeds eenvoudiger. De crux zat hem dus in het werken naar een zo eenvoudig mogelijke oplossing. Laten we hopen dat treinvertraging door wisselstoringen bij sneeuw en ijs straks niet meer voorkomt.”
Prototyping en Productiebegeleiding
De Winterhard wissel in de praktijk
Er is een prototype en een uitgebreide testomgeving opgesteld. De werking bleek te functioneren zoals gedacht. Het resultaat is een product dat ontwikkeld is dankzij een combinatie van de jarenlange ervaring in de markt van Arcadis en de expertise op het gebied van productontwikkeling van Wortel. De implementatie van het product is afhankelijk van meer dan alleen een goede werking. Zaken als aansprakelijkheid, de belangen van verschillende stakeholders en kosten spelen allemaal mee. Na een succesvolle test en een goede ontvangst door de jury van de Ingenieursprijs Vernufteling, is het nu hopen dat het product grootschalig wordt uitgerold.
- Prototype ontwikkeld
- Testomgeving opstellen
- Prototype testen





